Σε αυτό το άρθρο θα δούμε μερικά από τα σημεία κλειδιά που θα εξασφαλίσουν ότι αξιοποιούμε σωστά τον εξοπλισμό μας.
Είναι γνωστό ότι ένας κρίσιμος παράγοντας για την μουσική απόλαυση είναι η ποιότητα των συσκευών που απαρτίζουν το ηχητικό μας σύστημα.
Αυτό που συχνά παραβλέπουμε όμως, είναι η σημασία της συμπεριφοράς του χώρου που θα εγκαταστήσουμε το ηχητικό σύστημα.
Θα λέγαμε λοιπόν ότι το ηχητικό αποτέλεσμα που λαμβάνει ο ακροατής είναι ο συνδυασμός του συστήματος και της ακουστικής του χώρου στον οποίο βρίσκεται.
Τα οφέλη της σωστής μελέτης
Κάνοντας μια σειρά από απλοϊκές επεμβάσεις που βοηθούν στην ακουστική βελτίωση χώρου, θα καταφέρουμε να πετύχουμε τα εξής:
- Βελτίωση καταληπτότητας
- Μείωση αντηχήσεων
- Καλύτερη στέρεο εικόνα
- Επίτευξη καλύτερης ανάλυσης των χαμηλών συχνοτήτων και των αρμονικών τους
- Μείωση ακυρώσεων διάφορων συχνοτήτων (και αρμονικών τους)
Οι 6 επεμβάσεις στον χώρο μας για καλύτερη ακουστική
1. Απαλοιφή της παραλληλίας του χώρου μας
Μακράν το επικρατέστερο σχήμα ενός δωματίου είναι το παραλληλόγραμμο. Το ζήτημα όμως που δημιουργεί οποιοδήποτε δωμάτιο με παράλληλες πλευρές στη μουσική μας, είναι τα στάσιμα κύματα.
Για να αντιμετωπίσουμε αυτό το πρόβλημα χρειάζεται να «σπάσουμε» την παραλληλία μεταξύ των πλάγιων τοίχων και μεταξύ του δαπέδου και της οροφής.
Σκοπός μας είναι να μειώσουμε την ύπαρξη και εξέλιξη των στάσιμων κυμάτων στα σημεία που αυτά συνήθως μεγιστοποιούνται. Δυο απολύτως παράλληλες επιφάνειες αποτελούν ιδανική συνθήκη για τη μεγιστοποίηση στάσιμων ηχητικών κυμάτων που παγιδεύονται ανάμεσα τους.
Τα πλέον κατάλληλα υλικά για να το πετύχουμε είναι υλικά μεγάλης πυκνότητας (π.χ. ξύλο ή γυψοσανίδα) με ασύμμετρα σχήματα.
2. Απομάκρυνση των ηχείων μας από τοίχους και γωνίες
Ο ήχος που παράγεται από τα ηχεία μας φτάνει στα αυτιά μας από τα μεγάφωνα του ηχείου αλλά και από τις ανακλάσεις των μεγαφώνων στους τοίχους, δάπεδα και αντικείμενα του χώρου.
«Η διάχυση του ήχου για τις χαμηλότερες συχνότητες είναι σφαιρική και όσο αυξάνει η συχνότητα τόσο αυξάνει και η κατευθυντικότητα του ήχου».
Διατηρώντας τα ηχεία μας μακριά από τοίχους και γωνίες αυξάνουμε το ποσοστό του άμεσου ήχου από το ηχείο και ταυτόχρονα μειώνουμε το ποσοστό του ανακλώμενου ήχου και των ακυρώσεων.
Εξαίρεση στον παραπάνω κανόνα, αποτελούν ηχεία που έχουν σχεδιαστεί να λειτουργούν αρμονικά με τοποθέτηση πολύ κοντά στον πίσω τοίχο, και subwoofer που μπορούν να ωφεληθούν από τοποθέτηση σε γωνίες. Ωστόσο η τοποθέτηση ηχείων κοντά σε πλάγιους τοίχους είναι απίθανο να φέρει θετικά αποτελέσματα.
3. Τοποθετούμε τα ηχεία μας στο κατάλληλο ύψος και γωνιά
Μια διαδικασία η οποία είναι αυτονόητη αλλά με πολλά σημεία να την ¨πατήσεις¨. Η λανθασμένη τοποθέτηση των ηχείων εύκολα οδηγεί στην καταστροφή της στερεοφωνικής εικόνας.
Τοποθετήστε τα ηχεία σας με τέτοιον τρόπο ώστε να βρίσκονται σε ίδιο η μεγαλύτερο ύψος από αυτό των αυτιών σας όταν εσείς βρίσκεστε στην θέση ακρόασης.
Επίσης, τα ηχεία πρέπει να είναι τοποθετημένα εντός μιας γωνίας 110 μοιρών σε σχέση με τη θέση ακρόασης, κατά προτίμηση σε αναλογίες ισοσκελούς ή ισόπλευρου τριγώνου.
Η κλίση των ηχείων προς τη θέση ακρόασης (toe in), λειτουργεί σαν ισοσταθμιστής υψηλών συχνοτήτων. Στρέφοντας τα ηχεία προς το κέντρο του δωματίου και σημαδεύοντας τα αυτιά μας, μπορούμε να τονίσουμε τις υψηλές συχνότητες. Στρέφοντας τα ηχεία προς τα έξω(με όριο την παράλληλη θέση) μπορούμε να αυξήσουμε το πλάτος της στερεοφωνικής εικόνας. Αποφύγετε αυτό το σενάριο αν οι πλάγιοι τοίχοι βρίσκονται κοντά στα ηχεία.
Τέλος, πειραματιστείτε με την τοποθέτηση των ηχείων π.χ. αν θα είναι όρθια ή πλαγιαστά, ή ακόμη και με ποια πλευρά είναι πάνω ή κάτω. Κάθε σενάριο μπορεί να προσδώσει διαφορετικό χρώμα στη μουσική σας και εσείς μπορείτε να επιλέξετε το προτιμότερο.
4. Γεμίζουμε τους «κούφιους» χώρους
Εάν για παράδειγμα στον χώρο μας υπάρχει μία εσοχή, ένα χώρισμα ή μια κατασκευή από γυψοσανίδα, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε εξάρσεις συγκεκριμένων συχνοτήτων και των αρμονικών τους (το ξέρω γίνομαι κουραστικός με τις αρμονικές).
Καλό είναι να προβείτε στη χρήση διαφόρων απορροφητικών υλικών προκειμένου να «γεμίσετε» τις εστίες στάσιμων κυμάτων. Αυτό θα διώξει αρκετή από τη λάσπη που μπορεί να αισθάνεστε όταν ακούτε μουσική.
5.Περιορισμός ανακλαστικών επιφανειών
Οι πολύ λείες και σκληρές επιφάνειες έχουν περισσότερες πιθανότητες να ανακλούν μεγάλο μέρος του ηχητικού φάσμαστος. Υλικά όπως τζάμια, μάρμαρα και μέταλλα δημιουργούν ηχητικά είδωλα που εξαφανίζουν την στερεοφωνική εικόνα και παράλληλα δημιουργούν πολλαπλές αντανακλάσεις που καταστρέφουν την καταλληπτότητα.
Απομακρύνετε αυτά τα υλικά από το χώρο σας ή αν αυτό είναι αδύνατο, μπορείτε να τα καλύψετε (π.χ. παχιά κουρτίνα).
6.Αποφύγετε άδειους χώρους
Θα έχετε παρατηρήσει ότι χώροι με υπερβολικούς ή ακατάσχετους χρόνους αντήχησης, όπως μια άδεια αποθήκη, δημιουργούν προβλήματα στην καταληπτότητα του λόγου σας.
Φανταστείτε πόσο εύκολο λοιπόν είναι η ακουστική ενός τέτοιου χώρου να επηρεάσει την αντίληψη της μουσικής μας.
Αν ο χώρος ακρόασης που διαθέτετε είναι μεγάλος, άδειος και πολύ ανακλαστικός, τότε οι πιθανότητες είναι να διαθέτει ακουστική “άδειας αποθήκης΄”. Αν ο χώρος σας είναι μικρός και δεν διαθέτει κατάλληλη ηχοαπορροφητική ικανότητα, το πιθανότερο είναι οτι οι χαμηλές συχνότητες (τα μπάσα) από τα ηχεία σας, θα ακούγονται ασαφή και θολά. Αυτό συμβαίνει λογώ των μεγάλων εξάρσεων και ακυρώσεων που ευνοούνται από τα μικρά δωμάτια.
Αν χρειάζεστε ακουστική βελτίωση στούντιο ή χώρου ακρόασης μουσικής και δεν είστε βέβαιος πως να το πετύχετε, θα ήταν προτιμότερο να συμβουλευτείτε κάποιον ειδικό που μπορεί να ετοιμάσει μια μελέτη για εσάς.
Σταύρος Καραμήτσος
Ηχολήπτης
